Nieuws

Blog: Punt op horizon

horizon

Communicatie in crisistijd is geen sinecure. Iedereen heeft behoefte aan duidelijkheid. Wat moet ik doen, wat moet ik laten? Bij wie moet ik waarvoor zijn? En zekerheid. Als het virus aan mij toe is, zijn er dan genoeg IC bedden en medicijnen? Heb ik na deze crisis nog een baan?

Onduidelijkheid en onzekerheid geven onrust. Die kan grotendeels worden weggenomen of in ieder geval in goede banen worden geleid, als er duidelijkheid is. Goede communicatie kan daarin een essentiële bijdrage leveren.

Doel

Duidelijk communicatie geeft de gemeenschap een doel, een gezamenlijk punt op de horizon waar we naartoe kunnen werken en/of ons eigen steentje aan kunnen bijdragen. Tot voor kort was het de datum van 6 april waar het collectief zich aan kon vasthouden. Inmiddels weten we dat de af te leggen weg vele malen langer is. Een nieuwe datum, 1 juni, is een punt op de horizon, maar brengt nog veel onzekerheid mee voor het individu, de ondernemer, de samenleving.

Na ruim twee weken van intelligente lockdown, beginnen de persoonlijke verhoudingen in het ene huishouden een soort nieuw normaal te bereiken, terwijl in het andere gezin de situatie op scherp staat en de muren letterlijk op iedereen afkomen. Niet weten hoe lang we dit nog moeten volhouden, is een uitdaging. Het ontbreken van perspectief begint zijn tol te eisen.

Bewondering

Dat merk ik ook in communicatie en journalistiek. De eerste week had ik grote bewondering voor de manier waarop ieder zijn rol oppakte in de informatieketen: lezen, luisteren, kijken en vervolgens interpreteren en informeren. De minister-president, betrokken ministers, de baas van het RIVM en zelfs de Koning waren in staat een boodschap van verbondenheid uit te spreken. Ze maken zich zorgen, maar zijn er voor ons. We kunnen op ze bouwen. Die boodschap kwam over.

Moreel kompas

Naarmate we echter langere tijd doorbrengen met minder persoonlijk contact, ontbreekt echter steeds meer ons moreel kompas. De gesprekken bij de koffieautomaat, in de wandelgangen of in de kantine ontbreken en daarmee ook de uitwisseling van interpretaties van de boodschap die scherpe kantjes eraf halen, misinterpretaties kunnen voorkomen of meer en andere feiten toevoegen. En dat is niet alleen een gemis bij ons op kantoor of bij u in het bedrijf of de fabriek, dat blijkt ook een gemis in diezelfde journalistiek.

Zonder het persoonlijke contact met de deskundige in de studio is de non-verbale communicatie weg, is interruptie of aanvulling op het gezegde of gevraagde lastiger. We spreken online om de beurt, vallen elkaar minder in de rede en hebben geen groepsgesprek of discussie, maar een feitenuitwisseling. En dat is toch heel wat anders dan een gezamenlijk gesprek dat leidt tot meningsvorming en duiding.

Een journaliste (in het programma Op1) die tot drie keer toe aan de bestuursvoorzitter van Philips vraagt of hij ervoor kan zorgen dat die 900 beademingsapparaten uit Amerika naar Nederland komen, werkt op mijn zenuwen. De man heeft immers uitgelegd dat hij met WHO en internationale overheden kijkt hoe de nood zo goed mogelijk kan worden gelenigd waar deze het hoogst is. Uit de herhaalde vraagstelling van de journaliste klinkt haar eigen onzekerheid door, die van de individuele mens, herkenbaar voor de kijker/luisteraar.

Zekerheid

Als het er op aankomt, willen we de zekerheid dat wij erop kunnen rekenen dat wij genoeg hebben. Genoeg IC-bedden, genoeg beademingsapparatuur, genoeg WC-papier, maar ook genoeg grondstoffen en genoeg eten. En dus willen we van onze leiders horen dat deze dingen er voor ons zijn. Maar ook als ze er niet zijn, moet dat worden verteld. Met de consequenties erbij, zodat we ons erop kunnen instellen. En het lijkt wel of we juist dat laatste eigenlijk niet willen horen of zien en zo ver mogelijk voor ons uit willen schuiven, ook in de media.

Horizon

Wie de boodschapper ook is en welke lading de informatie ook heeft, belangrijk is dat dit helder en duidelijk wordt gebracht en vooral niet voor meerdere uitleg vatbaar is. Dus zonder verwarrende getallen, tabellen, grafieken en analyses. Gewoon helder en duidelijk. Voor de zekerheid die we allen zo nodig hebben in onzekere tijden. En vooral voor dat gezamenlijke punt op de horizon; die stip die ervoor zorgt dat we ieder voor zich, maar ook gezamenlijk de schouders eronder blijven zetten elke dag weer.

Jacqueline Wijbenga
Hoofdredacteur De Molenaar

Lees ook: Blog: Mensenwerk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.