Nieuws

‘Duurzamer voedselsysteem onontkoombaar’

voedselsysteem
Het nieuwe voedselproductiemodel moet niet alleen tot stand komen door het terugdringen van voedselverspilling.

Een radicale verandering van onze voedselproductie en -distributie moet in de toekomst gaan zorgen voor voedselzekerheid en gezonde voeding voor iedereen. Dat concluderen Europese wetenschappers. Zij bogen zich vanuit een sociaalwetenschappelijk invalshoek over de vraag hoe de noodzakelijke transitie vorm moet krijgen.

Prikkels

“Om het voedselsysteem te transformeren, zullen we ook veranderingen moeten doorvoeren in bestaande vormen van sturing. Zowel vanuit de overheid als door de markt en samenleving”, stelt Katrien Termeer, hoogleraar Bestuurskunde aan Wageningen UR en lid van de onderzoeksgroep. “Er is onder andere meer experimenteerruimte, flexibiliteit en inclusiviteit in besluitvorming nodig.”

“Daarnaast moeten perverse prikkels die de status quo ondersteunen worden afgebouwd”, vult universitair docent Jeroen Candel aan. “Het Europese landbouwbeleid draagt nu bijvoorbeeld nog amper bij aan een daadwerkelijke verduurzaming van het voedselsysteem. Hetzelfde signaleren we voor veel andere beleidsterreinen.”

Bewijs

Op basis van het beste beschikbare bewijs wordt in het rapport geconcludeerd dat dit nieuwe model niet alleen tot stand moet komen door het terugdringen van voedselverspilling en het veranderen van ons consumptiepatroon. “We moeten ons ook en vooral opnieuw afvragen hoe wij eigenlijk tegen voedsel aankijken.”

Complex

Peter Jackson, voorzitter van de werkgroep: “Voedsel is een ongelooflijk complex systeem, met sociale, economische en ecologische componenten. Ook draagt het in sterke mate bij aan de uitstoot van broeikasgassen en speelt het een voorname rol in de klimaatverandering. Het voedselsysteem is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de wereldwijde broeikasgasuitstoot. Volgens schattingen van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN bedragen de economische kosten van voedselverspilling 900 miljard euro per jaar. Daar komen jaarlijks nog 800 miljard euro bij aan maatschappelijke kosten. Daarom is gewoon zo doorgaan geen optie.”

Voorbeelden

“We laten het in ons rapport niet bij het enkel signaleren van problemen die al in brede kring worden onderkend. We geven aan de hand van een aantal empirisch onderbouwde voorbeelden ook aan hoe de transitie naar een duurzaam voedselsysteem gestalte kan krijgen.”

Conclusies

De onderzoekers concluderen in het rapport onder andere dat de transitie naar een rechtvaardiger en duurzamer voedselsysteem afstemming vraagt op meerdere bestuurlijke niveau. “Ook vereist het de betrokkenheid van een breed scala van actoren in zowel land- als zeegebonden sectoren.”

Verder stellen de wetenschappers vast dat ingeslepen gewoonten en normen moeten worden veranderd, voordat het consumptiepatroon binnen onze samenleving kan worden veranderd. “Gedragsverandering is het best te bereiken met acties waarbij hele groepen worden aangesproken in plaats van individuen.” Fiscale prikkels en wetgeving zijn goede instrumenten om veranderingen op gang te brengen. Daarnaast biedt het Europees landbouw- en visserijbeleid mogelijkheden om de voedselproductie in een robuustere en duurzamere richting om te buigen, concluderen de wetenschappers.

Rapport

De zienswijzen van de wetenschappers zijn gepubliceerd in het rapport ‘A sustainable food system for the European Union’. Aan het rapport werd gewerkt door een multidisciplinaire groep Europese wetenschappers. Vanuit maakten Katrien Termeer, hoogleraar bestuurskunde aan de Wageningen University & Research en Jeroen Candel, universitair docent in diezelfde groep, deel uit van de commissie.

Lees ook: Diervoederindustrie draagt bij aan reductie voedselverspilling

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.