Nieuws
PBL
Volgens het PBL bespaart Nederland nog onvoldoende op grondstofgebruik, al is de efficiëntie van het gebruik wel toegenomen.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat pleit voor meer prikkels voor de circulaire economie. “Het moet voor bedrijven lonen om zuinig om te gaan met grondstoffen en deze hoogwaardig te verwerken.”

De staatssecretaris zei dit in reactie op de publicatie van het rapport ‘Integrale Circulaire Economie Rapportage’ van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Stilstand

Het PBL-rapport stelt in dit rapport dat het vooralsnog niet de goede kant opgaat met de circulaire economie. “Het gebruik van grondstoffen zou fors moeten dalen, maar de afgelopen tien jaar is er nauwelijks iets veranderd”, constateren de onderzoekers.

Volgens het planbureau is meer ‘dwang en drang’ nodig. Als voorbeeld noemt het PBL een verplichting voor bedrijven een bepaald percentage gerecycled materiaal in hun producten te verwerken. Ook het invoeren van een belasting op fossiele brandstoffen is volgens het planbureau te overwegen.  

Grondstofgebruik

Het PBL stelt verder dat er te weinig focus is op innovaties die het grondstoffengebruik radicaal efficiënter kunnen maken. “Alhoewel de efficiëntie in het gebruik van grondstoffen is toegenomen, is het totale grondstofgebruik sinds 2010 nauwelijks veranderd.” Het PBL-rapport belicht de totale economie en alle productieketens, inclusief de voedselketen.

Het planbureau stelt op basis van de analyse dat het kabinet het eindbeeld van een volledig circulaire economie in 2050 en het tussendoel voor 2030 concreet en specifiek moet maken. “En dat voor uiteenlopende sectoren, productieketens en productgroepen.” Volgens het PBL vergt dit een kabinetsbrede aanpak waarbij ieder ministerie een eigen rol en taak heeft in een samenhangend geheel.

Voedselketen

De stichting Samen Tegen Voedselverspilling kan zich vinden in het pleidooi van het PBL. Ook deze stichting roept op tot een kabinetsbrede aanpak voor het behalen van grondstoffen- en klimaatambities. “Alleen met integraal beleid kunnen we de ambitie halen om jaarlijks 1 miljard kilo voedsel in de keten te houden”, aldus de stichting.

Samen

De stichting Samen Tegen Voedselverspilling werkt aan Sustainable development goal 12.3 van de Verenigde Naties. Dat houdt in dat in 2030 voedselverspilling in de hele keten, van boer tot bord, gehalveerd moet zijn ten opzichte van 2015. Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden, waaronder ook Nevedi, werken binnen de stichting samen. De stichting richt zich onder andere op acties die het gedrag van bedrijven en consumenten positief en duurzaam te veranderen. Daarnaast pleit Samen Tegen Voedselverspilling ervoor om op systeemniveau een aantal – Nederlandse en Europese – spelregels te veranderen.

Prikkels

In dat kader is volgens de stichting een integrale kijk op reststromen nodig. “Voedselresten worden nu nog te vaak vergist of als biomassa verbrand om duurzame energie op te wekken. Terwijl bedrijven ze kunnen verwerken tot biomaterialen, diervoeder of zelfs humane voeding.”

Vanuit het klimaatbeleid en het stimuleren van de bio-economie bestaan er financiële prikkels, waardoor de meest duurzame en circulaire keuze economisch onaantrekkelijk is. Het goed scheiden van afval en het hoogwaardig hergebruiken van reststromen moet financieel de aantrekkelijkste optie worden voor ondernemers, stelt de stichting.

De stichting heeft een pamflet opgesteld met tien spelregels tegen voedselverspilling. Het ontwikkelen van financiële prikkels voor ondernemers en een overkoepelende visie zijn twee van die tien spelregels.

Wetgeving

Daarnaast is een revisie van wet- en regelgeving nodig om een aantal drempels weg te nemen in de strijd om grondstofverspilling tegen te gaan. “Voor petfood geldt bijvoorbeeld dezelfde wetgeving als voor humane voeding en veevoer. Dat betekent dat een grondstof die wordt afgekeurd vanwege humane gezondheids- en veiligheidsnormen niet petfood mag worden gebruikt.”

Deze wetgeving staat optimale benutting van grondstoffen in de weg, vindt de stichting. “Via veevoer kan de afgekeurde grondstof indirect weer bij mensen op het bord komen. Bij huisdiervoeders is dat niet het geval.” Samen Tegen Voedselverspilling pleit ervoor de normen voor petfood aan te passen. “Dit vergt onderzoek, een goed borgingsproces en aanpassing van Europese wetgeving. Maar daarmee kunnen we meer reststromen een hoogwaardige bestemming geven.”

Europa

Het veranderen van het GLB is volgens de stichting essentieel voor het bereiken van een duurzamer Europees voedselsysteem. Ook hiervoor geldt dat de Europese regelgeving moet worden aangepast. “Als het GLB fundamenteel rekening houdt met het voorkomen en verminderen van grondstofverliezen, kunnen we grote stappen zetten.”

Samen Tegen Voedselverspilling wil met betrokken partijen uit de keten onderzoeken met welke instrumenten een circulair voedselsysteem zonder verspilling financieel aantrekkelijker wordt. De stichting denkt hierbij aan: hulp bieden aan toetreders die producten introduceren op basis van onverkochte reststromen; markten creëren voor minder gangbare vissoorten; of ‘dedicated supply chains’ stimuleren, waarbij nauwkeurig gestuurd wordt op het bijeenbrengen van vraag en aanbod.

Circulaire week

Het PBL-rapport verscheen in de aanloop naar de Week van de Circulaire economie 2021. Deze vindt (digitaal) plaats van 1 tot en met 6 februari.

Lees ook: Onderzoek circulaire inzet reststromen en co-producten diervoederketen gestart (2019)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.