TNO coördineert een grootscheeps vierjarig Europees onderzoeksproject waarbij chemische producten worden gemaakt uit grondstoffen die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie. TNO richt zich hierin op de tweede generatie grondstoffen, zoals afval uit de landbouw, hout en niet-eetbare oliën en vetten.
Onderzoek
Onderzocht wordt hoe via bio- en chemische conversie, scheiding en zuivering uit die grondstoffen waardevolle eindproducten kunnen worden gemaakt. “Dat is nog nergens ter wereld commercieel beschikbaar en over een paar jaar hopen we deze doorbraak te hebben gerealiseerd”, zegt zegt chemicus Dirk Verdoes van TNO, die het EU-project BioConSepT coördineert. Aan het onderzoek doen vijf kennisinstituten mee, tien grote industriële bedrijven en zestien midden- en kleinbedrijven uit twaalf landen.
Duurzaam en goedkoop
Verdoes: “Het gaat hier om een enorme wetenschappelijke uitdaging. De uitkomsten zullen ons niet alleen minder afhankelijk maken van olie en gas, maar ook gebruiken we dan niet langer grondstoffen waarvan je ook voedingsmiddelen kunt maken. Het mes snijdt dus aan twee kanten. Het is een grote stap richting groene chemicaliën die belangrijk bijdragen aan duurzaamheid. Bovendien willen we de productie een stuk goedkoper maken dan het huidige proces van de eerste generatie eetbare grondstoffen. Dat gaan we straks aantonen in demonstraties op industrieel relevante schaal.” Behalve coördinatie van het totale project doet TNO zelf ook grote delen van het wetenschappelijk onderzoek. Daarbij gaat het er vooral om uit hout- en tarweafval bepaalde moleculen, in dit geval zuren, te scheiden en te zuiveren om er vervolgens bruikbare producten van te maken.
Tastbare producten
Het project loopt nu een jaar en de eerste resultaten zijn door het BioConSepT consortium gepresenteerd op het congres Green Polymer Chemistry in Keulen. Inmiddels is TNO er in geslaagd schimmels zodanig te modificeren dat ze aanzienlijk meer zuren produceren en deze energiezuinig en kosteneffectief te scheiden en te zuiveren. “Dat is, hoewel belangrijk, nog maar een eerste stap. In landbouwafval zit veel meer verontreiniging dan in bijvoorbeeld schone suikers. We moeten de enzymen en micro-organismen die de gewenste stoffen produceren daarom veel robuuster maken. De volgende stap is een techniek te ontwikkelen om de stoffen tijdens het productieproces direct te verwijderen. De enzymen en micro-organismen stoppen na de productie van een stof namelijk met werken. Dat is een relatief nieuw domein waar ik belangrijke doorbraken verwacht.”
