De Europese Commissie wil de heffingen verhogen op de invoer van granen, oliehoudende zaden en afgeleide producten uit Rusland en Belarus, waaronder tarwe, mais en zonnebloemmeel. De Europese Commissie wil met een heffing onder meer voorkomen dat Rusland in de toekomst geleidelijk meer graan gaat afzetten op de Europese markt, waardoor deze markt uit balans wordt gebracht. Voedselexport zou daarmee mogelijk als geopolitiek instrument kunnen worden gebruikt. Het risico hierop is volgens de EC hoog.
Bestrijding uitvoer illegaal verkregen graan
Ook moeten de heffingen de uitvoer van illegaal toegeëigend graan dat is geproduceerd op Oekraïens grondgebied voorkomen. De heffingen moeten ervoor zorgen dat deze illegale uitvoermethode niet langer winstgevend is. Ook moeten de heffingen voorkomen dat Rusland de inkomsten uit de uitvoer naar de EU gebruikt voor de financiering van de oorlog in Oekraïne.
Rusland voerde in 2023 voor zo’n 1,3 miljard euro aan graanproducten uit naar de EU. Deze EU-heffingen zullen volgens de EC een belangrijke bron van winst voor de Russische economie en oorlogsmachine afsnijden.
Voedselzekerheid beschermen
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, verklaarde: “Wij stellen voor heffingen op deze Russische invoer in te stellen om het toenemende risico voor onze markten en onze landbouwers te beperken. Zij zullen het vermogen van Rusland om de EU ten behoeve van zijn oorlogsmachine te exploiteren, verminderen. En wij blijven ons inzetten om de mondiale voedselzekerheid te beschermen, met name voor ontwikkelingslanden. We zoeken het juiste evenwicht tussen het ondersteunen van onze economie en onze landbouwgemeenschappen. Tegelijkertijd blijven we Oekraïne niet-aflatend steunen.”
Ook heffingen voor Belarus
De verhoogde heffingen zouden ook gelden voor Belarus in het licht van de nauwe politieke en economische banden van het land met Rusland. Door Belarus in de nieuwe maatregel op te nemen, zal de EU bovendien voorkomen dat Rusland Belarus gebruikt om de nieuwe heffingen te omzeilen en zijn goederen naar de markt van de EU te kanaliseren.
Geen gevolgen voor doorvoer naar derde landen
Het voorstel heeft geen gevolgen voor de doorvoer van granen, oliehoudende zaden en afgeleide producten uit Rusland en Belarus naar derde landen. De Europese Unie blijft zich met andere woorden ten volle inzetten voor de wereldwijde bevordering van voedselzekerheid, met name voor ontwikkelingslanden.
Volgende stappen
Het voorstel zal nu door de Raad van de Europese Unie worden besproken. Na goedkeuring door de Raad zullen de heffingen onmiddellijk worden toegepast.
