EFSA’s panel voor biologische gevaren, het Biohaz-panel, concludeert dat het gebruik van antibiotica bij productiedieren een risicofactor is voor de verspreiding van resistente bacteriestammen. De deskundigen adviseren dat het verminderen van het totale antibioticagebruik van productiedieren in de Europese Unie (EU) prioriteit moet hebben om het risico voor de volksgezondheid als gevolg van resistentie in de voedselketen te beperken. Een effectieve optie zou zijn om het gebruik van cefalosporines bij de behandeling van voedselproducerende dieren te beperken of te stoppen, stelt het panel.
Resistentie
Antimicrobiële middelen worden gebruikt in de humane en veterinaire geneeskunde om infecties veroorzaakt door bacteriën te behandelen. Resistentie tegen antimicrobiële middelen treedt op als bacteriën mechanismen ontwikkelen die hun effectiviteit verminderen of hun gebruik ineffectief maken. Resistente bacteriën kunnen zich verspreiden door vele routes. Wanneer antimicrobiële resistentie optreedt in zoönotische bacteriën, aanwezig in dieren en voedsel, kan het ook afbreuk doen aan de effectieve behandeling van bepaalde besmettelijke ziekten bij de mens.
Enzymen
Het Biohaz-panel beoordeelde de risico’s voor de volksgezondheid van bacteriële stammen die twee soorten enzymen produceren: extended-spectrum bèta-lactamasen (ESBL) en AmpC bèta-lactamasen (AmpC). Deze enzymen inactiveren de effecten van antimicrobiële middelen, zoals penicillines en cefalosporines, die worden gedefinieerd als cruciale antimicrobiële stoffen voor zowel de humane en veterinaire geneeskunde.
Bacteriën
EFSA-panel experts stellen vast dat verschillende bacteriën, meestal Escherichia coli (E. coli) en salmonella, in staat zijn om deze ESBL.EmpC-enzymen te produceren. Sinds 2000 zijn de ESBL/AmpC- enzymen die resistentie veroorzaken steeds vaker gemeld, zowel in Europa als wereldwijd. De resistente bacteriestammen zijn gevonden in alle belangrijke voedselproducerende dieren, meestal in levende kippen en kippenvlees, eieren en andere pluimveeproducten. In het advies is ook gekeken naar de epidemiologie van de resistentie veroorzaakt door ESBL / AmpC-enzymen en de methoden voor detectie.
Factoren
Het Biohaz heeft een analyse gemaakt van de risicofactoren die bijdragen aan het voorkomen, opkomst en verspreiding van ESBL / AmpC-producerende bacteriën en concludeert dat het gebruik van antimicrobiële stoffen in het algemeen (en niet alleen die verband houden met cefalosporines) een risicofactor zijn voor de verspreiding. De deskundigen concluderen dat het verminderen van het totale antibioticagebruik in voedselproducerende dieren een hoge prioriteit in de EU moet hebben, omdat deze bacteriële stammen vaak resistent zijn tegen veel gebruikte geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik. Ook werd geconcludeerd dat de uitgebreide handel van dieren in de EU-lidstaten een extra risico factor is.
Opties
EFSA-wetenschappers stellen dat een zeer effectieve optie om ESBL / AmpC-producerende bacteriën te verminderen, het beperken of stoppen van het gebruik van cefalosporines bij de behandeling van voedselproducerende dieren is. Het panel heeft ook aanbevolen om de lopende EU-toezicht en controle programma’s voor antimicrobiële resistentie veroorzaakt door ESBL / AmpC enzymen te verbeteren.
