Als gevolg van de sterk gestegen grondstoffenprijzen was er in 2021 sprake van forse waardestijging van zowel de Nederlandse import als de export van de belangrijkste oliezaden, oliën, vetten en aanverwante producten. Dit blijkt uit een analyse van MVO – de ketenorganisatie voor oliën en vetten op basis van de cijfers van Eurostat, het statistische bureau van de Europese Unie.
De totale export steeg in 2021 met 41% naar 15,8 miljard euro. In volume stabiliseerde de export (-0,5%). De belangrijkste exportlanden voor de oliën- en vettenindustrie zijn Duitsland (39%) en België (21%).
Verenigd Koninkrijk
Het Nederlandse exportvolume naar het Verenigd Koninkrijk (VK) is in 2021, het eerste jaar na Brexit, scherp gedaald. De Nederlandse export van biodiesel is met een daling van 655.000 ton naar 342.000 ton nagenoeg gehalveerd.
De Nederlandse export van plantaardige oliën naar het VK daalde met een kwart (van 328.000 ton naar 246.000 ton) en de Nederlandse uitvoer van gebruikte frituuroliën en vetten naar het VK daalde van 55.000 ton naar 28.000 ton.
De Nederlandse export van margarine en dierlijke vetten is wel toegenomen naar respectievelijk 22.000 ton en 19.000 ton.
Uitvoerwaarde VK
Door de sterke stijging van de prijzen, is de Nederlandse uitvoerwaarde voor MVO-producten naar het VK in 2021 slechts beperkt gedaald, van 1,14 miljard euro naar 989 miljoen euro (-14%). In volume was er sprake van een daling van 39%.
Daarentegen is de Nederlandse invoer uit het VK sterk toegenomen. Dit komt vooral door de Nederlandse invoer van biodiesel uit het VK die in 2021 bijna is verachtvoudigd, van 38.000 ton naar 295.000 ton.
Import oliezaden
De handelscijfers laten over de gehele linie een sterke daling zien van het Nederlandse invoervolume van oliezaden (sojabonen, raapzaad, zonnebloemzaad en andere oliezaden) van 7,8 miljoen ton naar 6,2 miljoen ton (-20%).
Procentueel liet raapzaad de grootste daling zien (-39%), waarbij de import van Australische raapzaad, die in 2020 nog goed was voor 22% van deze invoer, volledig is weggevallen. Het aandeel Canadees raapzaad is gehalveerd van 16% naar 8%, terwijl het aandeel van Oekraïens raapzaad sterk (van 27% naar 43%) is toegenomen.
Sojabonen
Bij sojabonen valt het bescheiden aandeel van de Verenigde Staten (VS) op. Met een aandeel van slechts 30% in de totale Nederlandse invoer van sojabonen viel de VS terug naar de lage niveaus van 2012 en 2013. Brazilië leverde in 2021 zo’n 2,4 miljoen ton (58%) sojabonen aan Nederland.
Ondanks deze scherpe daling van het invoervolume was er bij de oliezaden als gevolg van prijsstijgingen sprake van een stijging van de invoerwaarde, van 2,9 miljard euro naar 3,1 miljard euro.
