Techniek vormt de kern van elke mengvoerfabriek. De kernprocessen blijven vaak hetzelfde, maar de systemen eromheen ontwikkelen zich continu. KSE deelt zijn visie op de trends en innovaties die de komende jaren het werk in mengvoerfabrieken sturen.
Technische ontwikkelingen zijn van alle tijden. Ook in de diervoederindustrie gaan veranderingen altijd door, waarbij veel achter de schermen gebeurt. Dennis van Lankeren, business unitmanager Alfra bij KSE, ziet onder andere een grote vraag naar veiligheid en gebrek aan (passend) personeel als drijfveren. “Medewerkers zoals operators zijn schaars en fysieke arbeid is steeds moeilijker te organiseren.”
Een voerinhoudelijke ontwikkeling van de afgelopen jaren is de toename van het aantal grondstoffen, ook in nieuwe vormen. Vanuit nutritie en regelgeving worden recepturen complexer, met doseringen die uiteenlopen van enkele grammen tot tientallen kilo’s. Waar tien tot vijftien jaar geleden microcomponenten vaak nog handmatig werden toegevoegd, is het aandeel automatische doseringen sterk gegroeid.
Dat vraagt om flexibelere systemen. KSE speelt hierop in met het weger-in-wegerconcept, dat zowel op stationaire als verrijdbare weegsystemen kan worden uitgevoerd. Op die manier kan eenzelfde systeem een grote doseerbandbreedte aan, van microdoseringen tot grotere hoeveelheden. Tegelijkertijd wordt het gedrag van grondstoffen uitdagender: van poeders die bijna vloeibaar zijn tot producten die brugvorming of klontering vertonen. “Activering is steeds vaker maatwerk. Dat kan variëren van woelers en luchtinjectie tot het aanpassen van de drager.” Soms is het testen wat werkt en wat niet. Tijdens de komende Victam presenteert KSE een praktijkrijpe micro-doseerder (zie kader Praktijkrijpe micro-doseermachine te zien tijdens Victam).
AI ingrijpende trend
Zonder twijfel is AI een van de meest ingrijpende trends. KSE gebruikt dit al, bijvoorbeeld met doseeralgoritmes die machines 25 tot 50 procent sneller laten werken. Ook in softwareontwikkeling verandert veel: minder handmatig programmeren, meer testen en borgen.
Voor de klanten van de techbedrijven kan AI helpen bij het optimaliseren van productieplanning, het benutten van machine-data en het sneller oplossen van storingen. Van Lankeren: “Het liefst wil een klant niet drie of vier partijen hoeven bellen bij een storing. Goede documentatie, uniforme data en open standaarden zijn cruciaal.” AI kan uiteindelijk een allesomvattend systeem vormen met alle data verzameld en ontsloten. KSE gebruikt dit al jaren om vanuit ervaringsdata designs te optimaliseren en te engineeren. Maar de mogelijkheden met AI gaan veel verder. Van Lankeren omschrijft het als: ‘vragen stellen aan de fabriek zelf’.
Steeds meer sensoren
Technologische trends die standaard gaan worden, zijn onder andere predictief onderhoud, in-line kwaliteitsmetingen voor slijtvastheid, vocht en temperatuur, batchgebaseerde dataverzameling, voorspellende analyses via machine learning en dashboards die operators context geven in plaats van alleen waarden. Ook integratie van operationele en informatietechnologie wordt steeds gebruikelijker.
Van Lankeren zegt dat steeds meer sensoren beschikbaar en betaalbaar zijn (zie kader Sensoren van basiscontrole tot datagedreven processturing). Vision-technologie kan afwijkingen vroeg signaleren. In andere sectoren is dit al gangbaar; in de diervoederindustrie moet die slag nog komen. “Eisen rondom bijvoorbeeld stof (Atex) kunnen dat bemoeilijken.”
Hij koppelt het ook aan service. Door strengere eisen rond CE, machineveiligheid en cybersecurity zijn risico’s groter geworden. Tegelijkertijd maken internationale projecten het lastiger om overal engineers heen te vliegen. Remote service, ondersteuning op afstand en betere documentatie winnen daarom snel aan belang. “Dat we niet meer naar Zuid-Amerika hoeven te vliegen maar vanuit Nederland de ondersteuning bieden of een probleem oplossen. We lossen daarmee meer dan 99 procent van de problemen op afstand op.”
KSE investeert in laagdrempelige handleidingen, 3D-ondersteuning en systemen die lokaal onderhoud makkelijker maken. In de toekomst kunnen zelfs lokaal geprinte spare parts een rol gaan spelen. Ook een eigen chatbot wordt voor het bedrijf steeds belangrijker om informatie toegankelijker te maken en service sneller en accurater te verlenen. “De chatbox is ook extern beschikbaar en vertaalt automatisch. Dat betekent dat klanten in iedere taal met onze bot of medewerker kunnen praten via de website of whatapp.”
Dit artikel, afkomstig uit De Molenaar 02 met het thema Techniek, is op verzoek van KSE herschreven en bevat geen andere bronnen.
Praktijkrijpe micro-doseermachine te zien tijdens Victam
KSE laat tijdens de aanstaande Victam in juni een praktijkrijpe micro-doseermachine zien die inspeelt op een hardnekkig probleem in de voerindustrie: het automatisch en foutloos doseren van zeer kleine hoeveelheden kritische ingrediënten. Waar dit werk in veel fabrieken nog deels handmatig gebeurt, moet de nieuwe machine dat proces volledig automatiseren.
Volgens verkoopleider Bas Versluis sluit de ontwikkeling aan op een bredere beweging binnen de sector. “Wereldwijd kampen voerfabrieken met personeelstekorten, terwijl ook kennis en ervaring minder vanzelfsprekend beschikbaar zijn. Vroeger liep een operator dertig jaar door de fabriek en hoorde die precies wat er gebeurde. Nu werken mensen vaak korter op een bedrijf en moet je die proceskennis veel meer borgen in software.”
Foutloos wegen
Juist bij micro-ingrediënten is foutloos wegen cruciaal. In de praktijk gaat het vaak om additieven of andere kritische grondstoffen die in kleine hoeveelheden worden toegevoegd, maar grote impact hebben op diergezondheid, voerkwaliteit en voedselveiligheid. Een fout in de dosering kan daardoor grote gevolgen hebben.
Daarom ontwikkelde KSE een nieuwe module die de doseerbaarheid fors vergroot. De machine kan volledig automatisch doseren vanaf 20 gram, met een nauwkeurigheid tot op 1 gram. Dat is een flinke stap vooruit, want in veel toepassingen lag de technische grens voor automatisch nauwkeurig doseren rond 500 gram met foutmarge van 20 gram. Kleinere hoeveelheden werden daardoor vaak nog handmatig toegevoegd.
Slimme weegtechniek
De nieuwe micro-doseerder is niet alleen nauwkeuriger, maar ook sneller. KSE paste hiervoor een dubbelsysteem toe dat eerder vooral in grotere, complexere installaties werd gebruikt. Die bewezen techniek is nu vertaald naar een relatief eenvoudige en compactere machine.
In de unit zijn dertien wegers geïntegreerd: één grotere weger voor de bulkhoeveelheden en twaalf kleinere wegers voor de fijne doseringen. Dankzij verbeterde en betaalbaardere loadcellen is die opbouw nu economisch haalbaar. Het resultaat: een groter doseerbereik en een snelheid van 30 tot 35 seconden. Dat is meer dan een halvering van normale tijden.
AI-gestuurd proces
Een belangrijk onderdeel is de AI-gestuurde doseerregeling. Verschillende ingrediënten gedragen zich immers anders: het ene product stroomt makkelijk uit een silo, het andere is lastig doseerbaar. Het algoritme bepaalt welke instellingen nodig zijn voor snelheid en nauwkeurigheid. Daarbij kijkt het systeem volgens Versluis onder andere naar historische data en het actuele gedrag van het product.
Wat eerder afhankelijk was van de ervaring van een operator, wordt zo steeds meer vastgelegd in software. Met relatief eenvoudig onderhoud, in-line cleaning en controle op afstand. KSE ziet dat als een logische stap in de verdere automatisering van diervoederfabrieken.
