Lonneke Noorman promoveert op 23 april aan Universiteit Utrecht op haar onderzoek naar eiwitfermentatie in het maagdarmkanaal van varkens. Haar bevindingen nuanceren de veronderstelde schadelijke effecten van deze bacteriële afbraak van eiwitten op de darmgezondheid en onderstrepen het belang van vezels en huisvestingsomstandigheden in het rantsoen- en gezondheidsmanagement van varkens.
Geen nieuws meer missen? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief
Eiwitfermentatie: risico’s kleiner dan gedacht
Eiwitfermentatie in de darmen van varkens wordt al langere tijd in verband gebracht met gezondheidsproblemen, zoals diarree en verminderde darmfunctie. Die relatie wordt vaak toegeschreven aan potentieel toxische metabolieten die ontstaan bij de bacteriële afbraak van eiwitten in de dikke darm. Tot nu toe was veel van deze kennis echter gebaseerd op in vitro-onderzoek.
Uit Noormans promotieonderzoek blijkt dat de impact van deze metabolieten op de darmgezondheid in levende varkens beperkt is. Alleen voor ammoniak werd een aanwijzing gevonden dat het mogelijk de doorlaatbaarheid van de darmwand verhoogt. Voor andere metabolieten was de invloed op de consistentie van de ontlasting beperkt.
Rol van vezels en eiwitbron bepalend
Noorman onderzocht daarnaast hoe eiwitfermentatie te sturen is via het voer. Door verschillende vezelbronnen aan het dieet toe te voegen, blijkt het mogelijk om de concentraties van ongewenste metabolieten in de dikke darm te verlagen. Dit verlaagt de directe blootstelling van het darmepitheel aan deze stoffen.
Opvallend is dat het effect van vezels sterk afhangt van de gebruikte eiwitbron. In sommige gevallen verschuift de fermentatie zelfs naar meer distale delen van het maagdarmkanaal. De interactie tussen eiwitbron en vezeltype is dus cruciaal voor het succesvol inzetten van voerstrategieën om de darmgezondheid te ondersteunen.
Hygiëne beïnvloedt effect dieetmaatregelen
Een andere belangrijke bevinding is dat suboptimale hygiënische huisvestingsomstandigheden de effectiviteit van dieetinterventies beïnvloeden. Bij biggen die onder mindere hygiënische omstandigheden werden gehouden, nam de schijnbare ileale eiwitverteerbaarheid met 7% af en de totale eiwitverteerbaarheid met 9%. Dit ging gepaard met meer eiwitfermentatie en een slechtere consistentie van de mest.
Deze resultaten wijzen erop dat voermaatregelen alleen effectief zijn als ook de omgevingsfactoren in orde zijn. Een integrale benadering van voeding en huisvesting is dus noodzakelijk voor het verbeteren van de darmgezondheid bij varkens.
De promotie van Lonneke Noorman vindt plaats op woensdag 23 april 2025 om 12:15 uur aan Universiteit Utrecht.
