De oplopende spanningen tussen de Europese Unie en Indonesië over palmolie dreigen ook Nederlandse landbouwexporteurs te raken, aldus een artikel in het blad Nieuwe Oogst. De discussie draait om de Europese plannen om het gebruik van palmolie als biobrandstof uiterlijk in 2030 af te bouwen, vanwege zorgen over ontbossing. Indonesië verwerpt deze koers en spreekt van oneerlijke handelspraktijken.
De zaak ligt inmiddels bij de Wereldhandelsorganisatie, die oordeelde dat de Europese regels mogelijk discriminerend uitpakken, maar dat de EU wel haar eigen duurzaamheidsbeleid mag voeren. Intussen dreigt Jakarta met tegenmaatregelen, zoals hogere importheffingen en strengere controles op Europese producten.
Belangrijke afzetmarkt
Vooral de Nederlandse zuivelsector volgt de ontwikkelingen met zorg. Indonesië is een belangrijke afzetmarkt voor onder meer melkpoeder en kaas, met een exportwaarde van ruim 150 miljoen euro per jaar. De vraag naar zuivel groeit er bovendien sterk, mede door overheidsprogramma’s gericht op voeding voor scholieren en zwangere vrouwen. Bedrijven als FrieslandCampina, actief in Indonesië via dochteronderneming Frisian Flag, benadrukken het belang van stabiele handelsrelaties.
Het nog niet ondertekende handelsakkoord tussen de EU en Indonesië, het zogeheten Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA), zou juist moeten zorgen voor betere markttoegang en lagere tarieven. De huidige spanningen zetten dat proces echter onder druk.
Eerdere handelsbeperkingen
De situatie roept herinneringen op aan eerdere handelsbeperkingen. Zo beperkte Indonesië begin deze eeuw de import van Nederlandse pootaardappelen, wat volgens betrokkenen leidde tot hogere kosten en lagere opbrengsten in de lokale landbouw. Bedrijven als HZPC Holland stopten uiteindelijk met export naar het land, ondanks het grote marktpotentieel.
Ook steun voor Europese aanpak
Tegelijk klinkt binnen Indonesië ook steun voor de Europese aanpak, onder meer vanuit milieuorganisaties die wijzen op aanhoudende ontbossing en verslechterende arbeidsomstandigheden in de palmoliesector. Het conflict legt daarmee een lastige balans bloot tussen duurzaamheid en handel. Voor Nederlandse exporteurs blijft de vraag of Indonesië een groeimarkt blijft, of juist moeilijker toegankelijk wordt.
