Als Nederland in een buitengewone crisissituatie terechtkomt waarbij er geen im- en export meer mogelijk is, zal de agrarische sector zich flink moeten aanpassen. Dit blijkt uit onderzoek van LEI Wageningen UR. De veehouderij zal sterk inkrimpen en er ontstaat een tekort aan diervoer. De consument zal moeten afzien van voedingsmiddelen uit het buitenland.
Gevarieerd pakket
Ondanks wegvallende import van voedsel, diervoer en grondstoffen is er voor iedere inwoner nog een gevarieerd levensmiddelenpakket beschikbaar. Dit pakket bevat brood, aardappelen, suiker, peulvruchten, groenten, fruit, melk, vlees en eieren, maar geen citrusvruchten, bananen, rijst, olijfolie, koffie, thee en alcohol. Het zal mogelijk nodig zijn om een voedseldistributiesysteem op te zetten om het voedsel evenwichtig over de bevolking te verdelen. Veel burgers zullen het menu aanvullen met voedsel uit het informele circuit, zoals moestuinen, brouwerijtjes, jacht en visvangst.
Tekort aan diervoer
Omdat er geen diervoer meer kan worden geïmporteerd, ontstaat er een tekort. Veel varkens- en pluimveebedrijven zullen stoppen, terwijl melkveehouders waarschijnlijk hun vee alleen ruwvoer geven. Omdat de export in een dergelijke situatie ook stilvalt, komen er enorme voorraden vlees en zuivelproducten. De nodige aanpassingen in de landbouwproductie worden grotendeels gestuurd door de markt. De productie van voldoende koolzaad ter compensatie van het wegvallen van de import van plantaardige oliën en vetten vraagt wel een actief overheidsbeleid. De overheid kan verder een rol vervullen door in het begin van de crisissituatie de voorraden te inventariseren en bindende afspraken te maken met het bedrijfsleven over de afzet van deze voorraden, met name voor granen.
Beleidsdraaiboek Crisisbeheersing
Het onderzoek van LEI Wageningen UR is uitgevoerd voor het ministerie van Economische Zaken om handvatten te bieden voor een actualisatie van het Beleidsdraaiboek Crisisbeheersing Nationale Voedselvoorziening. Daarvoor is nagegaan wat er gebeurt met de voedselvoorziening als alle handel met het buitenland stil komt te liggen. Het is nauwelijks denkbaar dat Nederland in het huidige tijdperk van globalisering en bovennationale samenwerking ooit in een dergelijke autarkische situatie terecht zal komen, maar dit uitgangspunt vormt wel een goed hulpmiddel om de grenzen van de landbouwproductie onder buitengewone crisisomstandigheden te verkennen.
