Uit een meerjarige proef van Wageningen University & Research blijkt dat melkkoeien die dag en nacht grazen minder methaan uitstoten dan koeien die deels of uitsluitend binnen gevoerd worden. De resultaten onderstrepen het belang van vers gras en beweiding in de aanpak van broeikasgasemissies in de melkveehouderij. Dat meldt Verantwoorde Veehouderij.
Geen nieuws meer missen? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief
Onderzoek naar effect van vers gras en beweiding
Op de Dairy Campus in Leeuwarden voerden onderzoekers van Wageningen University & Research, in opdracht van het programma Integraal Aanpakken, een 2-jarige proef uit. Doel was om het effect van verschillende voersystemen op de methaanuitstoot van melkvee te meten. De proef vormde de tweede fase van een vierjarig onderzoekstraject.
Gedurende 3 periodes per jaar (voorjaar, zomer en najaar) in 2022 en 2023 werden 15 koeien per behandelingsgroep gevolgd. Er werden 3 voersystemen getest:
- Koeien met volledige weidegang (dag en nacht buiten);
- Koeien die overdag grazen en ’s nachts graskuil krijgen;
- Koeien die overdag vers gras binnen gevoerd krijgen en ’s nachts graskuil krijgen.
Alle koeien kregen daarnaast dagelijks 6 kilogram krachtvoer. Methaanuitstoot werd gemeten via GreenFeed-systemen, die het methaangehalte in de ademlucht van de koeien registreren.
Laagste uitstoot bij volledige weidegang
De resultaten waren consistent met eerdere metingen: koeien met volledige weidegang stoten gemiddeld het minst methaan uit per kilogram droge stof. De gemiddelde uitstoot was:
- 15,7 g CH₄/kg droge stof bij volledige weidegang;
- 18,9 g CH₄/kg droge stof bij beperkte weidegang;
- 21,1 g CH₄/kg droge stof bij zomerstalvoedering.
Volgens projectleider Lisanne Koning toont dit aan dat grasland een sleutelrol kan spelen in het verlagen van methaanemissies. “Gras is de basis van de melkveehouderij, maar wordt nog onvoldoende benut om emissies te sturen”, aldus Koning.
Seizoensinvloeden en kwaliteit van graskuil
De methaanuitstoot varieerde per seizoen. Vooral in het voorjaar was de reductie bij volledige weidegang het grootst. Ook de kwaliteit van het bijgevoerd kuilgras bleek invloed te hebben. In 2023 bevatte het kuilgras weinig eiwit, in 2022 weinig structuur (NDF). Beide soorten droegen bij aan hogere methaanemissies vergeleken met vers gras.
Effect op melkproductie en penswerking
De melkproductie per koe lag bij volledige weidegang 1 à 2 kilogram per dag lager dan bij de andere systemen. De voeropname was eveneens iets lager. Uit pensmetingen kwamen geen grote verschillen naar voren, maar de onderzoekers benadrukken dat de werking van graskwaliteit en pensfermentatie niet onderschat moet worden.
Implicaties voor rekenmodellen
De gemeten methaanemissies liggen lager dan de standaardwaarden in nationale rekenmodellen. Koning pleit daarom voor differentiatie in emissiefactoren, gebaseerd op graskwaliteit en het aandeel kuilgras in het rantsoen. In de Kringloopwijzer zijn de gemiddelde emissiefactoren voor vers gras per 2025 al aangepast.
Vervolgonderzoek met kruidenrijk grasland
De komende jaren gaan de onderzoekers samen met het Vlaamse ILVO verder met het onderzoeken van de rol van kruidenrijk gras, zoals klaver en smalle weegbree, in het beperken van methaanuitstoot. Daarnaast worden in vitro-proeven uitgevoerd om de afbraak van suikers en vers gras in de pens van de koe beter te begrijpen.
Het volledige onderzoeksrapport is beschikbaar via het programma Integraal Aanpakken.
